Konferencje w Kamiannej stają się przyjazną przestrzenią spotkania pszczelarzy, leśników, naukowców oraz wszystkich osób zainteresowanych przyszłością zapylaczy i ekosystemów leśnych. Ta niewielka miejscowość, już po raz kolejny stała się miejscem ważnej rozmowy o przyszłości pszczół, lasów i naszej wspólnej odpowiedzialności za środowisko.

Konferencję współorganizowali Wojewódzki Związek Pszczelarzy w Krakowie oraz Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krakowie. Wybór miejsca szerokiej debaty o znaczeniu pszczół dla bioróżnorodności lasów i prozdrowotnych właściwościach miodu, jest mocno związany z tradycjami pszczelarskimi tego terenu.

Kamianna – twarde życie blisko natury

Położona między Grybowem a Krynicą-Zdrój niewielka miejscowość Kamianna słynie z pszczelarstwa, znakomitych miodów, leczniczych wód, czystego powietrza, pięknych krajobrazów Beskidu, bioróżnorodnych lasów obszaru NATURA 2000 i zabytków architektury drewnianej. Znakomite warunki naturalne niewielkiej i nieznanej wsi zauważono w latach 60. XX wieku. Codzienność mieszkańców, żyjących skromnie i często w spartańskich warunkach, zmieniła się z chwilą przybycia księdza, którego pasją było pszczelarstwo.

Ks. dr Henryk Ostach (1924-2011)

Tradycje miodne zapoczątkował ks. dr Henryk Ostach, doktor teologii, wielki działacz i popularyzator pszczelarstwa, który na Sądecczyznę przybył w 1958 roku (parafia w Bereście k. Krynicy), a od 1960 rozpoczął pracę duszpasterską w Kamiannej. To on doprowadził w 1972 r. do zorganizowania pierwszego Sądeckiego Dnia Pszczelarza, podczas którego powstała inicjatywa budowy Domu Pszczelarza. Był prezesem Polskiego Związku Pszczelarskiego, zbudował silne relacje środowiska pszczelarzy z całej Polski, a następnie nawiązał kontakty z pszczelarzami spoza Polski i Europy.

Apiterapia – leczenie przyszłości

Dziś Kamianna słynie setkami uli, spotkaniami pszczelarzy i pasjonatów tej tematyki. Tutaj powstają najwyższej jakości miody i wyroby na bazie miodu, prowadzona jest dydaktyka praktycznego pszczelarstwa, hodowla matek pszczelich, trwa działalność edukacyjna, szkoleniowa i informacyjna, rozprowadzane są wydawnictwa literatury fachowej i specjalistyczny sprzęt pszczelarski.

W Kamiannej powstało Światowe Centrum Apiterapii, które prowadzi działalność związaną z wykorzystaniem zdrowotnych właściwości miodów i produktów np. propolis (kit pszczeli), maści, kremów, syropów i  innych.

O potędze pszczół człowiek wie od dawna. Po dekadach poszukiwania zdrowia w sile agresywnej chemii, coraz częściej sięgamy po dary natury i korzystamy z bliskości darów ziemi. Sposobu na zdrowie poszukujemy w sesjach w domku ulowym i zabiegach z wykorzystaniem miodu, które podnoszą odporność. Korzystamy z kąpieli leśnych, spacerów, możliwości obcowania z naturą, poszukujemy mądrości ludowej połączonej z nauką o regeneracji, wykorzystujemy naturalne leki, jakimi są zioła. Coraz częściej mówi się o potędze apiterapii połączonej z dietą, w tym z wykorzystaniem zdrowej wody w zabiegach zmierzających do poprawienia stanu zdrowie i regeneracji organizmu po długotrwałym, wyczerpującym stresie.

Pszczoły, natura, las

Konferencję pszczelarsko-leśną w Kamiannej rozpoczęła informacja Stowarzyszenia Pszczelarzy Leśników i dotyczyła realizacji zadań statutowych tej organizacji. Głównymi celami działania są zadania m.in.: integrowanie środowisk pszczelarskich leśników, kultywowanie tradycyjnego pszczelarstwa i produktów pszczelich, podnoszenie świadomości społeczeństwa na rzecz ochrony środowiska, podnoszenie kwalifikacji pszczelarzy, działanie na rzecz rozwoju pszczelarstwa, reprezentowanie i obrona interesów pszczelarzy, popularyzowanie miodu i innych produktów pszczelich wśród społeczeństwa, ochrona pszczoły miodnej i innych owadów zapylających jako integralnego składnika środowiska naturalnego.

Rzetelna edukacja

Pszczoły od lat są obecne w przestrzeni edukacyjnej. Mówi się o nich w szkołach, podczas warsztatów, wydarzeń plenerowych, działań popularyzujących wiedzę o przyrodzie. Podczas konferencji próbowano odpowiedzieć na pytanie czy robimy to dobrze? W świecie, w którym tak łatwo o uproszczenia i powielanie mitów, dobra edukacja staje się jednym z kluczowych narzędzi realnej ochrony zapylaczy.

Temat jakości edukacji pszczelarskiej podjęła Pani dr inż. Magdalena Frączek, prof. UR, kierownik Studiów Podyplomowych „Edukacja Przyrodniczo-Leśna”, która zwróciła uwagę na potrzebę rzetelnego przekazu, szerokiego spojrzenia na ekologiczne zależności, unikania uproszczeń oraz budowania świadomości opartej na wiedzy naukowej. To był ważny głos szczególnie dla tych dla tych uczestników konferencji, którzy prowadzą zajęcia edukacyjne, organizują warsztaty i wydarzenia przyrodnicze, chcą mówić o pszczołach odpowiedzialnie i wiarygodnie.

Lasy Państwowe o współpracy

Lasy zajmują w Polsce niemal jedną trzecią powierzchni kraju i stanowią bardzo ważny element krajobrazu przyrodniczego, który ma ogromne znaczenie dla zapylaczy.
Podczas wystąpienia, dr inż. Sebastian Tylkowski przedstawił działania podejmowane przez leśników z Lasów Państwowych na rzecz pszczół i innych owadów zapylających, zarówno w kontekście gospodarki leśnej, jak i inicjatyw edukacyjnych czy projektów wspierających bioróżnorodność. Było to spojrzenie na relację lasu i zapylaczy z perspektywy instytucji zarządzającej dużymi obszarami przyrodniczymi, a jednocześnie ważny głos w dyskusji o tym, jak pszczoły i las mogą współistnieć w nowoczesnym modelu gospodarowania środowiskiem.

Wiele działań leśników ma charakter ciągły np. dobieranie składu gatunkowego nowego lasu, uwzględniające owady błonkoskrzydłe, sadzenie nektarodajnych gatunków krzewów i drzew, sianie łąk kwietnych - to takie perpetuum mobile, bo natura kontynuuje prace sama a łąka raz wysiana, w kolejnych latach wysiewa się sama. Wielu leśników jest pszczelarzami i mają mocno zawiązaną współpracę z lokalnym bartnikiem. W lasach są umieszczone barcie lub kłody bartne. Barcie to dziuple w drzewach drążone specjalnie dla pszczół. Kłody bartne to wieszane na drzewach kawałki wydrążonych pni.

- Nie była to konferencja o tzw. łatwych rozwiązaniach – mówi Kacper Bierowiec Rzecznik prasowy RDLP w Krakowie. - To było spotkanie ludzi, którzy wiedzą,
że przyszłość wymaga współpracy. Szczególnie w zakresie tematów, które dotyczą dobrostanu rodziny pszczelej i zdrowotności  pasiek. Bo każdy z nas wie, że od jakości „pastwiska pszczelego” zależy zdrowie i sukces zimowli (okres zimowania u pszczół) rodzin pszczelich – dodaje.

O dobrostanie rodzin pszczelich bardzo interesująco mówił dr inż. Kazimierz Szabla, były wieloletni dyrektor RDLP w Katowicach. Jego wystąpienie opierało się m.in. na zaprezentowaniu założeń projektu Lasów Państwowych pod nazwą „Pszczoły wracają do lasu”. Okazuje się, że wiele praktycznych rozwiązań dla leśników już ma swoje uzasadnienie naukowe i jest zabezpieczane w wytycznych (np. w procedurach) obowiązujących w Lasach Państwowych. Zdaniem Kazimierza Szabli należy wdrażać i uwzględniać wyniki tego projektu.

Dużym zainteresowaniem cieszył się panel dyskusyjny pn.: „Pszczelarze i leśnicy – jak sobie pomóc?” W tej części konferencji wybrzmiało najwięcej konkretnych rozwiązań i doświadczeń czerpanych z pszczelarskiej praktyki. Dyskusja i rozmowy zaowocowały nowymi pomysłami i już rodzą się konkretne plany przewidziane do zrealizowania jeszcze w tym roku.

Podczas konferencji przedstawiono:

dr inż. Sebastian Tylkowski, Specjalista SL, Zespół Ochrony Lasu DGLP

„Lasy Państwowe dla pszczół”

dr inż. Magdalena Frączek, prof. UR, Wydział Leśny

„Jak dobrze uczyć o pszczołach i o miodzie”

dr Michał Kolasa

„Powrót do przyszłości: pszczoły w lasach jako droga do ochrony bioróżnorodności”