Wydawca treści Wydawca treści

Hodowla lasu

Gospodarka leśna na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie prowadzona jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach według zasad powszechnej ochrony, trwałości utrzymania lasów, ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji oraz powiększania zasobów leśnych.

Hodowla lasu w nadleśnictwach RDLP prowadzona jest według zasad bliskiej naturze hodowli lasu. Główne zasady tej koncepcji to:

- kształtowanie dostosowanych do warunków siedliskowych drzewostanów wielogatunkowych i różnowiekowych, odpowiadających naturalnym zespołom leśnym na danym terenie,

- powszechne wykorzystywanie odnowień naturalnych,

- wykorzystywanie sukcesji naturalnej,

- zachowanie pełnej zmienności genetycznej drzew, zapewniającej odporność na różne czynniki stresowe,

- wykorzystywanie i naśladowanie w lasach zagospodarowanych procesów samoregulacji i stabilizacji zachodzących w lasach pierwotnych i zespołach leśnych przejawiających się w opieraniu się wpływom zewnętrznym.

Nasiennictwo i selekcja

W ramach realizowanych w Lasach Państwowych programów selekcji zachowania leśnych zasobów genowych i hodowli selekcyjnej drzew leśnych - na terenie RDLP uznano (wg stanu na 31.12 2015r.)  bazę nasienną w postaci:

920 ha drzewostanów nasiennych wyłączonych, w tym: jodłowych 377 ha, świerkowych 93 ha, sosnowych 55 ha, bukowych 249 ha, dębu szypułkowego 82 ha, brzozy 20 ha, sosny czarnej 6 ha, modrzewia europejskiego 30 ha i jesiona 2 ha.

Powierzchnia drzewostanów nasiennych gospodarczych wynosi 4428 ha, w tym: jodłowych 1676 ha, świerkowych 60 ha, sosnowych 663 ha, modrzewiowych 177 ha, bukowych 1352 ha, dębu szypułkowego 274 ha, brzozowych 58 ha, olchy czarnej 101 ha, dębu bezszypułkowego 22 ha oraz  45 ha innych gatunków.

Ponadto na terenie RDLP w Krakowie zlokalizowanych jest:

  • 11 ha plantacji nasiennych: sosny pospolitej, dębu bezszypułkowego,
  • 57 ha plantacyjnych upraw nasiennych: sosny czarnej, modrzewia europejskiego, jodły, buka i sosny limby,
  • 6 ha archiwum klonów jodły, świerka,
  • 1443 ha upraw pochodnych,
  • 14 ha powierzchni testujących potomstwo wyłączonych drzewostanów nasiennych buka i jodły,
  • 14 ha powierzchni testujących potomstwo 123 drzew doborowych jodły,
  • 159 ha drzewostanów zachowawczych: świerka, jodły i buka,

W Nadleśnictwie Brzesko od roku 1998 funkcjonuje nowoczesna wyłuszczarnia nasion drzew leśnych.

Szkółkarstwo

Produkcję szkółkarską prowadzi się na powierzchni produkcyjnej 2270 arów, w tym na sztucznym podłożu na powierzchni 742 arów. Roczna produkcja sadzonek wynosi około 17 mln sztuk, w tym gatunków liściastych około 7 mln sztuk. Niektóre nadleśnictwa produkują sadzonki z zakrytym systemem korzeniowym, głównie do odnawiania najtrudniejszych powierzchni, względnie do wykonywania poprawek. W zakresie produkcji szkółkarskiej RDLP w Krakowie jest samowystarczalna, a nadwyżki sadzonek sprzedaje się innym nadleśnictwom lub prywatnym odbiorcom oraz eksportuje. W roku 2013 w Nadleśnictwie Dąbrowa Tarnowska zakończono budowę szkółki, w której produkowane są sadzonki (głównie dębu, buka i sosny) w technologii kontenerowej. Zdolność produkcyjna szkół ki wynosi około 4 mln sztuk.

Zadania hodowlane

W lasach RDLP w Krakowie prawie nie stosuje się rębni zupełnej. W drzewostanach z dużym udziałem sosny stosuje się rębnie gniazdową typową lub gniazdową częściową. W drzewostanach wielogatunkowych najczęściej stosuje się rębnię stopniową gniazdową udoskonaloną a w drzewostanach bukowych i dębowych rębnię częściową.

W nadleśnictwach: Nawojowa, Łosie, Stary Sącz, Gorlice, Gromnik i Limanowa w różnowiekowych drzewostanach jodłowych stosuje się rębnię przerębową, polegającą na stosowaniu cięć przerębowych na całej powierzchni drzewostanu, spełniających funkcje pielęgnacji zapasu, odnowienia, regulacji struktury, poboru plonu.  Wiele drzewostanów jodłowych jest przekształcanych w drzewostany o strukturze przerębowej poprzez wykonywanie trzebieży przekształceniowych.

Las przerębowy jest lasem różnowiekowym (wszechgeneracyjnym) o budowie wielopiętrowej w którym wszystkie fazy rozwojowe, począwszy od nalotu i podrostu, a na starodrzewu skończywszy, występują pojedynczo i grupowo „pod sobą" i „obok siebie", tworząc zwarcie pionowe i schodkowe. W drzewostanie występują wszystkie fazy rozwojowe drzew, wszystkie klasy wieku, grubości i warstwy drzew.

Lasy przerębowe w najwyższym stopniu spełniają założenia trwale zrównoważonej gospodarki leśnej a w szczególności zachowania bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności, żywotności i zdolności do wypełniania teraz i w przyszłości wszystkich ważnych funkcji ochronnych, gospodarczych i społecznych.

 Powierzchnia odnowień i zalesień wynosi ok. 1250 ha/rok. Odnowienie na powierzchniach otwartych i pod okapem drzewostanów wykonuje się przez sadzenie na powierzchni ok. 650 ha. Ponadto uznaje się około 600 ha odnowień naturalnych. Poprawki i uzupełnienia wykonywane są na powierzchni ok. 90 ha rocznie. Średni roczny rozmiar pielęgnowania gleby i niszczenia chwastów w ostatnich latach wynosi ok. 3580 ha. Czyszczenia wczesne wykonywane są na powierzchni ok. 1300 ha. Roczny rozmiar czyszczeń późnych wynosi ok. 2800 ha. Czyszczenia wczesne i późne, szczególnie w wielogatunkowych młodnikach z udziałem jodły, buka, świerka, a na niżu sosny, dębu i buka, wymagają częstego wkraczania z cięciami. Trzebieże wczesne wykonywane są na powierzchni ok. 2000 ha. W ramach obowiązującego programu zwiększania lesistości kraju rocznie wykonuje się około 5 ha zalesień.